Bir yakının vefatından sonra mirasçılar, çoğu zaman yas sürecinin ortasında hukuki kararlar vermek zorunda kalır: mirası kabul etmek mi reddetmek mi, taşınmazları paylaşmak mı satmak mı, bir vasiyetnameye itiraz etmek mi kabullenmek mi? Türk Medeni Kanunu, mirasçılar arasındaki ilişkiyi mirasbırakanın ölümünden paylaşıma kadar ayrıntılı biçimde düzenler. Sürelerin kısa olduğu bu alanda, terekenin içeriğini erken aşamada tespit etmek, sonraki adımların doğru atılmasını sağlar.
Bu alandaki başlıca konular
- Mirasçılık belgesi alınması ve terekenin tespiti
- Miras paylaşım sözleşmesi ve ortaklığın giderilmesi davaları
- Mirasın reddi ve borca batık terekenin tespiti
- Vasiyetname düzenlenmesi, açılması ve iptali
- Saklı payın korunması için tenkis davaları
- Muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescil
Mirasçılar ve paylaşım
Mirasçılar, paylaşım yapılana kadar terekenin tamamına elbirliğiyle sahiptir; bu dönemde mallar üzerinde tek başına tasarruf yapılamaz. Paylaşım, mirasçıların anlaşmasıyla yazılı bir paylaşım sözleşmesi yapılarak ya da anlaşılamazsa sulh hukuk mahkemesinde açılan ortaklığın giderilmesi davasıyla gerçekleşir. Bu dava öncesinde arabulucuya başvurmak zorunludur. Payları miras payı hesaplama aracıyla görebilirsiniz.
Vasiyetname
Vasiyetname resmî, el yazılı ya da olağanüstü hâllerde sözlü olarak yapılabilir; her birinin şekil şartları farklıdır ve bunlara uyulmaması iptal sebebidir. Mirasbırakan, saklı paylı mirasçıların paylarına dokunmadan kalan kısım üzerinde serbestçe tasarruf edebilir. Ayrıntılar vasiyetname türleri ve iptali yazısındadır.
Mirasın reddi ve saklı pay
Terekenin borçları mal varlığından fazlaysa yasal mirasçılar, ölümü öğrendikleri tarihten itibaren üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine beyanda bulunarak mirası reddedebilir. Vasiyet ya da bağışlarla saklı payı zedelenen mirasçılar ise öğrenmeden itibaren bir yıl içinde tenkis davası açabilir.
İlk adımlar
- Mirasçılık belgesini noterden ya da sulh hukuk mahkemesinden alın.
- Terekeye ait taşınmaz, araç, banka hesabı ve borçların dökümünü çıkarın.
- Vasiyetname varsa sulh hukuk mahkemesinde açılmasını isteyin; itiraz ve iptal süreleri açılıştan sonra işlemeye başlar.
Sık sorulan sorular
Mirasçılık belgesi nereden alınır?
Mirasçılardan birinin başvurusuyla herhangi bir noterden ya da sulh hukuk mahkemesinden alınabilir. Yabancılık unsuru bulunan ya da kayıtlarda eksiklik olan durumlarda belge mahkemeden istenir.
Mirasçılardan biri tapuyu kendi üzerine aldı; ne yapılabilir?
Paylaşım yapılmadan taşınmaz tek bir mirasçı adına tescil edilemez. Mirasbırakanın sağlığında mirastan mal kaçırma amacıyla satış gibi gösterdiği devirlerde ise muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescil davası açılabilir.
Sağ kalan eşin miras payı ne kadardır?
Eş, mirasbırakanın altsoyu ile birlikte mirasçı olursa mirasın dörtte birini, ana-baba zümresiyle birlikte mirasçı olursa yarısını, büyükana ve büyükbabalarla birlikte mirasçı olursa dörtte üçünü alır; bunlar yoksa mirasın tamamı eşe kalır.


