İçeriğe geç
0 (338) 214 03 52

Ceza Hukuku

Uzlaştırma ve HAGB: Ceza Dosyası Davaya Dönüşmeden ya da Hüküm Açıklanmadan Kapanabilir mi?

Uzlaştırmaya tabi suçlar, uzlaştırmacının görevi ve süreç, edim türleri ve taksitli ödeme, 2026 değişikliğinden sonra hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının şartları ve beş yıllık denetim süresi.

Av. Halil Sabri ÖzkanAvukat · Kurucu Güncellendi: 2 dk okuma

Kısaca

  • Uzlaştırmaya tabi suçlarda taraflar anlaşır ve edim yerine getirilirse dosya kovuşturmaya yer olmadığı kararıyla kapanır.
  • HAGB için hükmolunan cezanın iki yıl veya daha az hapis ya da adli para cezası olması ve zararın giderilmesi gerekir; 2026 değişikliğiyle zarar taksitle de giderilebilir.
  • Beş yıllık denetim süresi kasıtlı yeni suç işlenmeden geçirilirse dava düşer.

Ceza yargılamasında her dosyanın mahkûmiyetle sonuçlanması gerekmez. Ceza Muhakemesi Kanunu, belirli suçlarda tarafların anlaşmasına imkân tanıyan uzlaştırmayı ve mahkûmiyet hükmünün sanık bakımından sonuç doğurmamasını sağlayan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasını (HAGB) düzenler.

Uzlaştırma nasıl işler?

Şikâyete bağlı suçlar ile kanunda ayrıca sayılan bazı suçlarda, savcılık soruşturma dosyasını uzlaştırma bürosuna gönderir. Uzlaştırmacı şüpheli ve mağdurla görüşerek uzlaşma teklifini iletir. Teklifi alan kişi üç gün içinde kararını bildirmezse teklifi reddetmiş sayılır. Taraflar anlaşırsa uzlaşma belgesi düzenlenir.

Uzlaşma ile kararlaştırılan edim; özür dilemek, zararı gidermek, bir kamu yararına çalışmak gibi farklı biçimlerde olabilir. Edim hemen yerine getirilirse kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir. İleri bir tarihte ya da taksitler hâlinde yerine getirilecekse, bu süre boyunca dava zamanaşımı durur ve edim tamamlandığında dosya kapanır. Uzlaşma sağlanamazsa soruşturma kaldığı yerden devam eder; uzlaştırma sürecindeki beyanlar delil olarak kullanılamaz.

HAGB: 2026 değişikliğinden sonra şartlar

16 Temmuz 2026 tarihli 7589 sayılı Kanunla yeniden düzenlenen Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 231. maddesine göre mahkeme, şu şartlar varsa hükmün açıklanmasını geri bırakabilir:

  • Hükmolunan ceza iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası olmalıdır.
  • Sanık daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olmalıdır.
  • Mahkeme, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışlarını göz önünde bulundurarak yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varmalıdır.
  • Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zarar; aynen iade, suçtan önceki hâle getirme ya da tazmin yoluyla tamamen giderilmiş olmalıdır.

Zararın derhâl giderilemediği durumlarda, sanığın zararı denetim süresince aylık taksitler hâlinde ödeyerek tamamen gidermesi koşuluyla da HAGB kararı verilebilir.

Denetim süresi

HAGB kararıyla sanık beş yıllık denetim süresine tabi tutulur; bu süre içinde mahkeme bir yılı aşmamak üzere denetimli serbestlik tedbirleri de belirleyebilir ve dava zamanaşımı durur. Denetim süresi kasten yeni bir suç işlenmeden ve yükümlülüklere uyularak geçirilirse hüküm ortadan kaldırılarak davanın düşmesine karar verilir. Aksi hâlde mahkeme hükmü açıklar. Açıklanması geri bırakılan hükümde hapis cezası ertelenemez ve seçenek yaptırımlara çevrilemez.

Dikkat edilecekler

  • Zararın giderilmesine ilişkin ödemeleri belgeleyin.
  • Denetim süresi içinde yükümlülüklere uyulmamasının hükmün açıklanmasına yol açabileceğini unutmayın.
  • Ceza ve HAGB ihtimalini hapis cezası hesaplama aracıyla yaklaşık olarak görebilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve yayımlandığı tarihteki mevzuata göre hazırlanmıştır. Her olayın kendine özgü koşulları farklı sonuçlar doğurabileceğinden, somut durumlar mevzuat ve güncel yargı kararları dikkate alınarak ayrıca değerlendirilmelidir.

Okumaya devam edin

İlgili makaleler

Tüm makaleler

İletişim

Görüşme için randevu

Görüşmeler randevuyla yapılır; randevu için telefon ya da e-posta kullanılabilir. Büro Karaman merkezde, Atatürk Bulvarı üzerindedir; görüşmeler büroda ya da çevrim içi yapılabilir.

Görüşmeye gelmeden önce: hazırlık listesi